22 Ocak 2017 Pazar

Görsel ve İşitsel Basın
YAYIN İLKELERİ

Kolluk olayları, yasal soruşturmalar, mahkemeler

Suç ve ceza, toplumu derinden etkiler, bireylerin hem adalet hem de merak duygusuna hitap eder. Bireysel ya da topluca, anlık ya da örgütlü bir suç işlenmesiyle başlayan, zanlıların yakalanması, soruşturulması ve yargılanması, suçlu bulunurlarsa cezalandırılması ile biten süreç, haberlerden dizilere, Doğan TV Holding’in bütün çalışmalarında konu edilebilir.

Suçun yayın değeri
• Bir suçun, sadece meydana gelmiş olması, şiddeti, şaşırtıcılığı, ürkütücülüğü yayınlarımıza konu edilmesi için yeterli gerekçe olamaz. Suç olayının yayınlarımızda yer alması için:

- Güvenlik uygulamaları ve önlemlerinde bir eksiklik, ya da bilinçli/bilinçsiz bir hata veya duyarsızlığa işaret etmesi;

- Alınması gereken bir güvenlik önlemi, ya da yapılması gereken bir yasal düzenlemeyle bağlantılı olması;

- Kamu düzeni ve güvenliği açısından süregiden ve açık bir tehdit oluşturması;

- Toplumsal bir duyarlılığa, farkındalığa hizmet ediyor olması;
gibi gerekçelerin de olup olmadığını değerlendirmeliyiz.

Karmaşık polisiye ve adli olaylar ve süreçlerle ilgili yayınlarımızda,
• Her aşamada izleyicinin doğru ve eksiksiz bilgilendirilmesi amaçlanır;

• Bu olay ve süreçlerde yer alan farklı taraflardan birinin izleyiciyi yönlendirmesine izin verilmez;

• Suçlayan makamların üslubu kullanılmaz;

• Somut ve inandırıcı bilgi ve belge bulunmadıkça hiç kimse, yasaların suç saydığı eylemlerle itham edilemez.

- Soruşturma aşamasında zanlıların kimliliğin Doğan TV yayınlarında kullanılması için, bu kimliklerin başka medya kuruluşlarınca kullanılması ve aleniyet kazanmış olması, tek başına yeterli gerekçe olamaz.

• Zanlıların kimliği ancak, bilinmesinde açık kamu çıkarı olduğu durumlarda kullanılır.

• Yargı sürecinde iddialar ile savunmalar adil ve dengeli biçimde yayımlanır.

• Çocuklarla ilgili suçlarda sanık, tanık ya da mağdur (maktul) olsun, 18 yaşından küçüklerin kimliklerini açıklayacak ya da çapraz bağlantılarla tanınmalarına yol açacak şekilde yayın yapılmaz;

• Cinsel şiddet (taciz, tecavüz) olaylarında, mağdurun ve ailesinin kimliği ve itibarının korunmasına özen gösterilir;

• Zanlı ve sanıkların ailesi ve yakınları, olayla doğrudan ilgileri olmadıkça veya olayın doğru anlaşılması için gereği bulunmadıkça teşhir edilemez, rumuz ile de olsa isimleri verilemez.

Suç olaylarının yayınlanması
• Suç şiddet içeriyorsa, eylemin görsel malzemesi, ayrıntılı ve şiddeti sömürecek şekilde kullanılmaz.

- Yaralı ve ölüleri yakın plan gösteren, kanlı görüntüler kullanılmaz, görüntünün bütünlüğü açısından kesilemiyorsa, muhakkak maskelenir.

• Suç eyleminin ayrıntıları, başkaları tarafından taklit edilebilecek ya da taklit edilmeyi teşvik edecek şekilde anlatılamaz, gösterilemez;

-Son yıllarda giderek artan, güvenlik kameralarına yansıyan soygun, yankesicilik, vb suç eylemleri görüntülerinin, özellikle zanlının kaçmayı başardığı durumlarda suçu teşvik edici özelliği olduğuna dikkat edilmelidir.

• Doğan TV kameralarının, çağrılı ve özellikle de tek medya kuruluşu olarak baskın, arama, yer gösterme, vb polis uygulamalarını izlemeleri, kişilik haklarının ve özel yaşamın dokunulmazlığının ihlali gibi hukuki sorunlara yol açabilir.

• Bu tür çağrılara katılmadan önce birim yöneticisine bilgi verilmesi gereklidir. Ayrıca Hukuk Bölümüne de danışmak gerekebilir.

• Kolluk kuvvetlerinin, kendi kameralarıyla kaydettikleri faaliyet görüntüleri kullanılabilir, ancak yayında, bu görüntülerin kaynağı belirsizliğe yer bırakmayacak şekilde belirtilmelidir.

• Önceden istihbaratı alınan bir suç olayını, olurken kaydetmek, görüntülemek ve yayınlamak için, şirket yönetiminin onayı alınmalıdır.

• Suç olaylarında, olay yerinden gelen canlı görüntüyü, olay sürerken yayınlamak ciddi riskler içerir. Kameramızın önünde şiddet, yaralama, hatta ölüm yaşanabilir. Böyle bir durumda, en kısa zamanda birim yöneticisinin onayı alınmalı ve şirket yönetimi haberdar edilmelidir.

-Sözkonusu olay bir rehin alma, kaçırma durumuysa:
-- Eylemcinin/korsanın yayınlarımızı izleyebileceğini, kolluk kuvvetlerinin hazırlıklarını, planlarını bu yolla öğrenebileceğini unutmayın;

-- Birim yöneticinizin onayı olmadan, rehin alınanlardan ya da eylemciden/korsandan gelen telefonları yayınlamayın, siz rehin alınanları aramayın;

-- Güvenlik kuvvetlerinin talepleri doğrultusunda bazı bilgileri yayınlamıyorsanız, bu durumu izleyicilerinizle paylaşın;

-- Eylemci/korsanın niyetleri, talepleri konusunda spekülasyon yapmayın.

Gizli kayıtlar
Doğan TV yayınlarında,
• Gizli kamera, gizli ses kayıt cihazı gibi araçlarla elde edilmiş kayıtların , özel mülke, elektronik veya geleneksek haberleşmelere, bilgisayarlara izinsiz girmek gibi, ilgilinin kişilik haklarına saldırı sayılabilecek yöntemlerin kullanılmaması;

• Özel yaşamın dokunulmazlığını ihlal eden, gizlice kaydedilen görüntü ve seslerin, yasal belgelerin parçası bile olsa, yayınlanmaması esastır.

- Yapanın gazeteci olmadığı izlenimi verilerek, ve el kamerası, cep telefonu gibi standart olmayan aletlerle yapılan kayıtlar da, bu kurallar kapsamındadır. Bu yöntemlerle elde edilen bilgi, belge, ses ve görüntüler, ancak;

- Bir suçun, yolsuzluk veya adaletsizliğin açıklığa kavuşturulması;

- Bir olayın sorumlularının ciddi yetersizlik veya ihmalinin ortaya çıkarılması;

- Halk sağlığı ve kamu güvenliğinin korunması;

- Kamuyu ilgilendiren konularda insanların daha bilinçli karar vermesine yarayacak bilgilerin açıklanması gibi, açık kamu yararı bulunan durumlarda

- Ve elde edilmelerinin başka yolda mümkün olmadığının açık olduğu koşullarda, Hukuk Bölümünün görüşü, ve şirket yönetiminin onayı ile kullanılanabilir.

- Bir senaryo çerçevesinde kişilerin görüntülerinin gizlice çekilerek kurgulandığı “Kamera Şakası” benzeri programlarda, görüntüleri kaydedilen kişilerden muhakkak yazılı olarak yayın izni alınmalıdır.

Terör olayları
Terör olayları, boyut ve sonuçları ne olursa olsun, insanların hayatlarını ve ülke gündemini derinden etkilemektedir.

Bu konuda haber, yayın ve programlar,

• kamuoyunun hızlı, sağlıklı ve kapsamlı haber alma hakkını gözetirken, aynı zamanda terör örgütlerinin propagandasını yapar duruma düşmemeye de özen göstermelidir;
• sorunun siyasal ve toplumsal boyut ve nedenleriyle ilgili değerlendirmeler, terörü meşrulaştırmamalıdır.

Terör olaylarının yayınlanması
• Terör eylemlerinin ve sonuçlarının, gerçek boyutları aşan, ölçüsüz şekilde gösterilmemesine dikkat edilir.

- Bir terör olayı ardından, “Son Dakika” uyarısının, ekranda, ölçüsüz derecede uzun kalmasının, olayla ilgili algıyı abarttığı unutulmamalıdır.


• Terör örgütlerine resmiyet kazandıracak, “komutan” “birlik” “halk mahkemesi” gibi terimler kullanılmaz, terör örgütüne ilişkin görsel malzemenin rastgele ve ölçüsüz kullanımından kaçınılır.

• Terör olaylarıyla ilgili sosyal medyada yeralan bilgiler, video paylaşım sitelerinde bulunacak görsel malzeme, ve olay yerindeki insanların anlatımları özellikle dikkatle denetlenmeli ve makul bir süre içinde doğrulanmadan kullanılmamalıdır.

• Terör olaylarının sorumluluğunu üstlenen grubun kimliği, ancak kanal yönetiminin onayıyla yayınlanır.

- Genellikle, bir grubun sorumluluk üstlenmiş olması, bunu yayınlamak için yeterli gerekçe değildir.

• Bomba, korsan gösteri, hava-kara-deniz araçlarının kaçırılması, rehin alma eylemleri, vb ile ilgili ihbarların, yetkililerce doğrulanmadan ekrana getirilmemesi esastır.

- Yetkililerce doğrulanmamış bir ihbarının haber yapılması için şirket yönetiminin onayı gerekir.

Doğan TV çalışanları, bir terör olayı, ya da terör bağlantılı bir çatışma veya kargaşada, olay yerindeki yetkililerin talimatlarına uyar.

- Bu talimatların yönlendirme amacı taşıdığı, ya da başka şekillerde yasadışı veya uygunsuz olduğu izlenimi varsa, birim yöneticisi bilgilendirilmelidir. Yönetici, gerekli görürse, çalışma koşullarındaki sorunu izleyiciyle paylaşmaya ve/veya olay yerinden ayrılmaya karar verebilir.

Başka olaylarda olduğu gibi terör nedeniyle yaşamını yitirenlerin isimleri de aileleri öğrenmeden önce kesinlikle yayımlanamaz. Cenaze haberleri insani acıları büyütmeyecek ölçekte ve yeni duygusal travmalar yaratmayacak soğukkanlılık içinde verilir.

Terör olaylarıyla ilgili uyarı ve kısıtlamalar, sadece haberler ve güncel olaylar programlarını değil, her türlü kurgusal eseri de kapsar.

Olağanüstü durumlar - afetler
Doğan TV, ülkenin tümünü, ya da önemli bir bölgesini etkileyen, büyük ölçekli can kaybı ve/veya yıkımla sonuçlanan doğal afet, salgın hastalık gibi felaketlerin, yayıncılar için özel dikkat ve özen gösterilmesi gereken durumlar olduğunun bilincindedir.

• Olağanüstü durumlarda, yayınlarımız, felaketi olduğundan büyük gösterecek abartılardan ve duygu sömürüsünden kaçınmalı, kamuoyunun en hızlı ve kapsamlı şekilde bilgilendirilmesi önceliğimiz olmalıdır.

- Olağanüstü durumlarda yayın akışının değiştirilmesi konusunda “Yayınlara Özel Uygulamalar/yayın akışını değiştirmeyi gerektiren olaylar” bölümüne bakınız.

• Yayınlarımız, hiçbir şekilde yardım ve kurtarma çalışmalarını aksatmamalı, yetkililerin görevlerini yapmalarına engel olmamalıdır.

• Felaket mağdurlarının, özellikle yakınlarını kaybedenlerin şok yaşayacağını, tepkilerinin ölçüsüz olabileceğini dikkate almalı, üzüntü ve yas içindeki insanların mahremiyet ihtiyaçlarına saygı göstermeliyiz.

• Felaketlerin çapı ve etkisi büyüdükçe, insanların çaresizlik duygusu güçlenir. Bu çaresizlik duygusunu dengeleyebilmek için, yayınlarımızın, felaketle mücadelede olumlu sonuçları ve iyi örnekleri, ölçülü ve abartısız şekilde yansıtmasına özen göstermeliyiz...

• Felaket ve olağanüstü durumlarda medyanın ilgisinin anlık ve geçici olduğu bir gerçektir. Doğan TV olarak, ilgimizi olağanüstü durum önemli ölçüde düzelinceye, felaketin yaraları büyük ölçüde sarılıncaya kadar sürdürmeli ve bu konuda medyaya öncülük etmeliyiz.

Siyaset, seçimler, siyasi kamuoyu araştırmaları
Siyaset, kamu hayatının en temel unsurlarından biri olarak, programlardan haberlere Doğan TV kanallarındaki pek çok yayınının konusudur. Siyasetçiler ve siyasi yorumcular, kamusal aktörler ve medyatik yıldızlar olarak yayınlarımızda sık sık yer alırlar.

Başta “Tarafsızlık, Çoğulculuk, Hakkaniyet” ilkeleri olmak üzere, Ortak Değerlerimizin, özellikle de siyasi nitelik ve içerikli yayınlarda hassasiyetle uygulanması gerekir.

Siyasi nitelikle yayınlar
Günlük, rutin siyasi faaliyetler çerçevesinde, ve özel bir düzenleme yapmadan gerçekleştirilen kısa röportajlar dışında, bir ülke liderini, bir siyasi parti liderini, ya da Bakan’ı yayına davet etmeden önce Şirket yönetimine bilgi verin.

Bu kişilerin yayına katılma, ya da haklarında yapılmış bir yayına cevap verme taleplerinde Şirket yönetimine bilgi verin.

Siyasetçilere, yayınlarımıza katılmaları karşılığında herhangi bir ödeme yapılmaz. Parti ya da resmi kurum temsilcisi olarak katılmıyorlarsa, otel-yol gibi zorunlu masrafları karşılanabilir.

Normalde siyasi konuların işlenmediği yayınlar

Herhangi bir siyasetçiyi, üst düzey kamu yöneticisini davet etmeden önce Şirket yönetimine bilgi verin.

Bir siyasetçiyi, siyaset dışındaki uzmanlığı, becerisi, ya da sadece kamuoyu nezdindeki şöhreti nedeniyle davet ediyorsak, bunun yayınlarımızdaki dengeyi bozmamasına, davetli siyasetçiye gereksiz ve ölçüsüz avantaj sağlamamasına dikkat etmeliyiz.

Seçim yayınları
Doğan TV Holding, seçim yayınlarını 6112 sayılı yasanın ilgili düzenlemesi çerçevesinde yürütür.

Doğan TV çalışanlarının, seçim dönemindeki davranışları “Çalışanların Yükümlülükleri/Kamu hayatına katılım/siyasi faaliyetler” bölümünde kapsanmıştır.

Siyasi nitelikli kamuoyu araştırmaları
Seçim dönemi yayınlarında, başkaları tarafından yaptırılan seçim araştırmaların kullanılmaması esastır.

Doğan TV Holding bünyesindeki kanalların, başta seçim araştırmaları olmak üzere, kamuoyu araştırmaları yaptırıpyaptırmayacaklarına, hangi araştırma şirketi/şirketleriyle çalışacaklarına Holding yönetimi karar verir.

Başkaları tarafından yaptırılan siyasi nitelikli kamuoyu araştırmaları, tarafsızlık ilkesine dikkat ederek, ve ilgili tarafların görüşü alınmaya çalışarak yayınlanır. Yayında araştırmayı yapan kuruluşun adı; kimin talebi ve finansmanı ile yapıldığı, araştırma metodu, görüşülen kişi sayısı ve demografik dağılımı açık olarak belirtilir.

Saha çalışmasının tarihi, ve bu tarihlerde sonucu etkileyebilecek olaylar olup-olmadığı özellikle belirtilmelidir.

Web siteleri ya da SMS servisleri üzerinden oylamalara dayalı “yoklama”ların sonuçları kullanılırken özellikle, yapılış şekilleri açıkça belirtilmelidir. Bu tür yoklamalar, seçmenlerin parti tercihleri konusunda kullanılmamalıdır. Hassas ve tartışmalı konularda, örgütlü baskı gruplarının bu tür yoklamaların sonuçlarını ciddi biçimde etkileyebilecekleri dikkate alınmalıdır.

Yayınlanmak üzere yaptırılan, ya da yayınlanmak vaadiyle kaynağından talep edilen bir araştırmanın yayınlanmaması çok sakıncalı olabilir. Bu durum, araştırma sonuçlarının, Doğan TV yönetiminin, varsayılan görüş ve beklentileriyle örtüşmediği, uyuşmadığı şeklinde yorumlanabilir. Yayınlamama kararı, anlaşılabilir ve meşru bir gerekçeye dayanmalı ve izah edilmelidir.

Yayın akışını değiştirmeyi gerektiren olaylar
Yayın akışı, seyircimize ve ticari paydaşlarımıza verdiğimiz bir vaattir. Seyircimiz, ilan ettiğimiz yayın akışını bulmayı bekler. Haber yayınları da dahil, akıştaki bir değişiklikten sonra, mümkün olan en kısa zamanda ilan edilmiş yayın akışına dönmek esastır.

Yayın akışında kalıcı değişiklik, ancak ulusal düzeyde (ya da Türkiye’yi etkileyen uluslararası boyutta) bir felaket, ulusal bir liderin ölümü, savaş gibi olağanüstü durumlarda, ulusal yas ilanında düşünülebilir.

Ülkeyi ve hayatın akışını kısmen etkileyen olaylarda, ulusal bir kanalın yayın akışını değiştirmesinin, kamuoyunda, olayın gerçek etkisinden çok daha büyük bir sarsıntı yaratabileceği dikkate alınmalıdır.

Akış değişiklik kararını, Doğan TV Holding yönetimi verir.

Tanıtımlar
Herhangi bir yayın ya da yapımda yeralan ve akış içinde gelip geçen veya dramatik kurgu bağlamında doğal algılanan bir sahnenin tanıtımda kullanılması halinde, gün/günler boyu tekrar edeceği, ve hedeflenenden farklı seyirci katmanlarına ulaşabileceği dikkate alınmalıdır.

Bu durum, sözkonusu sahnenin farklı algılanmasına ve etkisini kat kat artırmasına neden olabilir.